Rak piersi
Rak piersi dotyka jedną na osiem kobiet w ciągu ich życia. W Stanach Zjednoczonych rak piersi zabija więcej kobiet niż jakikolwiek inny nowotwór, z wyjątkiem raka płuc. Nikt nie wie, dlaczego niektóre kobiety zapadają na raka piersi, ale istnieje szereg czynników ryzyka. Do czynników ryzyka, na które nie masz wpływu, należą:
- Wiek – wraz z wiekiem kobiety wzrasta ryzyko zachorowania na raka piersi
- Geny – istnieją dwa geny, BRCA1 i BRCA2, które znacznie zwiększają ryzyko. Kobiety, w których rodzinie występowały przypadki raka piersi lub jajnika, mogą rozważyć wykonanie badania.
- Czynniki osobiste – rozpoczęcie miesiączkowania przed 12. rokiem życia lub przejście w okres menopauzy po 55. roku życia
Do innych czynników ryzyka należą: nadwaga, stosowanie hormonalnej terapii zastępczej (zwanej również hormonalną terapią menopauzalną), przyjmowanie tabletek antykoncepcyjnych, spożywanie alkoholu, brak dzieci lub urodzenie pierwszego dziecka po 35. roku życia oraz gęsta tkanka piersi.
Objawy raka piersi mogą obejmować guzek w piersi, zmianę wielkości lub kształtu piersi lub wydzielinę z brodawki sutkowej. Samobadanie piersi i mammografia mogą pomóc we wczesnym wykryciu raka piersi, kiedy jest on najłatwiejszy do wyleczenia. Leczenie może obejmować radioterapię, lumpektomię, mastektomię, chemioterapię oraz terapię hormonalną.
Rak piersi może dotknąć również mężczyzn, ale liczba takich przypadków jest niewielka.
Rak piersi to nowotwór powstający w tkance piersi. Objawy raka piersi mogą obejmować guzek w piersi, zmianę kształtu piersi, wgłębienia w skórze, wydzielinę z brodawki sutkowej lub zaczerwienioną, łuszczącą się plamę na skórze. U osób z odległymi przerzutami choroby mogą wystąpić bóle kości, powiększenie węzłów chłonnych, duszności lub zażółcenie skóry.
Czynniki ryzyka zachorowania na raka piersi obejmują płeć żeńską, otyłość, brak aktywności fizycznej, spożywanie alkoholu, hormonalną terapię zastępczą w okresie menopauzy, promieniowanie jonizujące, wczesny wiek pierwszej miesiączki, późne macierzyństwo lub brak potomstwa, zaawansowany wiek oraz obciążenie rodzinne. Około 5–10% przypadków wynika z genów odziedziczonych po rodzicach, w tym między innymi genów BRCA1 i BRCA2. Rak piersi najczęściej rozwija się w komórkach wyścielających przewody mleczne oraz w zrazikach, które zaopatrują przewody w mleko. Nowotwory powstające w przewodach nazywane są rakami przewodowymi, natomiast te powstające w zrazikach – rakami zrazikowymi. Ponadto istnieje ponad 18 innych podtypów raka piersi. Niektóre nowotwory, takie jak rak przewodowy in situ, rozwijają się z zmian przedinwazyjnych. Rozpoznanie raka piersi potwierdza się poprzez wykonanie biopsji podejrzanego guzka. Po postawieniu diagnozy przeprowadza się dalsze badania w celu ustalenia, czy nowotwór rozprzestrzenił się poza piersi oraz na jakie metody leczenia może reagować.
Kwestia stosunku korzyści do szkód wynikających z badań przesiewowych w kierunku raka piersi budzi kontrowersje. W przeglądzie Cochrane z 2013 roku stwierdzono, że nie jest jasne, czy badania mammograficzne przynoszą więcej korzyści, czy szkód. W przeglądzie z 2009 r. przeprowadzonym dla amerykańskiej organizacji US Preventive Services Task Force znaleziono dowody na korzyści u kobiet w wieku od 40 do 70 lat, a organizacja ta zaleca badania przesiewowe co dwa lata u kobiet w wieku od 50 do 74 lat. W celu zapobiegania rakowi piersi u osób z wysokim ryzykiem zachorowania można stosować leki takie jak tamoksyfen lub raloksyfen. U niektórych kobiet z grupy wysokiego ryzyka kolejnym środkiem zapobiegawczym jest chirurgiczne usunięcie obu piersi. U osób, u których zdiagnozowano raka, można zastosować szereg metod leczenia, w tym zabieg chirurgiczny, radioterapię, chemioterapię, terapię hormonalną oraz terapię celowaną. Rodzaje zabiegów chirurgicznych są zróżnicowane – od zabiegów oszczędzających pierś po mastektomię. Rekonstrukcja piersi może odbyć się w trakcie operacji lub w późniejszym terminie. U pacjentek, u których rak rozprzestrzenił się na inne części ciała, leczenie ma głównie na celu poprawę jakości życia i komfortu.
Rokowania w przypadku raka piersi różnią się w zależności od typu nowotworu, stopnia zaawansowania choroby oraz wieku pacjentki. Wskaźniki przeżywalności w krajach rozwiniętych są wysokie – w Anglii i Stanach Zjednoczonych od 80% do 90% chorych przeżywa co najmniej 5 lat. W krajach rozwijających się wskaźniki przeżywalności są niższe. Na całym świecie rak piersi jest najczęstszym nowotworem u kobiet, stanowiąc 25% wszystkich przypadków. W 2012 roku odnotowano 1,68 mln zachorowań i 522 000 zgonów z jego powodu. Choroba ta występuje częściej w krajach rozwiniętych, a u kobiet występuje ponad 100 razy częściej niż u mężczyzn.